Bas Zevenbergen / The Fun Part of Art 6 (Serie)

Vrouwen die meesterwerken maakten

Judith Leyster werd tientallen jaren gezien als de enige kunstenares die in de 17e eeuw een plek wist te bemachtigen in het Haarlemse schildersgilde. Maar de laatste jaren duiken er steeds meer namen op van vrouwen die niet alleen verdienstelijk het penseel hanteerden, maar uitgroeiden tot nationale en internationale bekendheden.
Alle reden dus om deze middag een aantal dames uit de anonimiteit te halen en deaandacht te geven die ze tot voor kort in de kunstgeschiedenis niet of nauwelijks kregen. Hierbij kijken we ook even verder in de tijd en gaan we af en toe de grens over.

Maria van Oosterwijck was met haar stillevens tot ver over de grenzen zeer populair. Zij was een graag geziene gast aan het hof van Lodewijk XIV, Leopold I, Cosimo de’ Medici en onze eigen Willem III.
Op haar beurt was zij de leermeesteres van Rachel Ruysch. Ook zij bekwaamde zich in het schilderen van (bloem)stillevens en werd internationaal zeer gewaardeerd.
Verder komen we Maria Schalcken, Gesina ter Borch en de Vlaamse Michaelina Wautier tegen. Deze barok-kunstschilderes werd, naast haar stillevens, ook bekend om haar grote historiestukken.

In de 18e eeuw gingen enkele dames zoals Elisabeth Geertruida Wassenbergh en Sara Troost zich meer richten op het schilderen van portretten en de genrekunst. Henriëtte Ronner-Knip, Margaretha Roosenboom en Gerardina van de Sande zijn de bekendste schilderessen uit de 19e eeuw, al kunnen zij nog wel wat extra aandacht gebruiken.

Maar hier dient zich een probleem aan dat we ook herkennen uit de voorgaande eeuwen: we weten dat er veel meer kunstenaressen moeten zijn geweest, maar ze zijn in de vergetelheid geraakt. Dat probleem wordt langzamerhand binnen de kunsthistorische wereld aangepakt, en wie weet helpt deze middag daar een steentje aan bij.