De Alkenaer

Spraakmakers: Rob Hoogland
2024-10-06 15:00 - 17:00 (Europe/Amsterdam)
HET ENIGE WAT ERTOE DOET, IS DAT NIKS ER ECHT TOE DOET.

Dit is het motto van Rob Hoogland (Alkmaar, 1950) die op 6 oktober 2024 zijn opwachting maakt in De Alkenaer met uitgesproken meningen en vooral veel sterke verhalen.

Op Instagram staat hij aangeduid als grote vriendelijke reus, maar hij blijft een schrijver met een scherpe pen, tegendraadsheid is een basiskenmerk. Maar afwisselend zijn z’n columns zeker: meningen, observaties, herinneringen, verslagen en portretten. Hij noemt zichzelf kantlijnkrabbelaar en hardcore Infidel.

“Voordat de zon definitief ondergaat wil ik nog één bundel uitbrengen: De Oude Hoogland.” In oktober 2023 kwam die bundel uit. De ondertitel van deze bundel is ‘Sterke verhalen in het avondrood van mijn bestaan’. Die ondertitel slaat op de sterke verhalen die hij speciaal voor deze bundel schreef. Verder staan er columns in die verschenen in De Telegraaf en in Golfers Magazine.

DE ALKMAARSE WIPPERS EN ANDERE STERKE VERHALEN

“Ik was een wedstrijdzwemmer uit Alkmaar met de specialisatie schoolslag en speelde waterpolo, voornamelijk als doelman, bij een vereniging genaamd De Alkmaarse Waterratten, afkorting DAW. In de lokale volksmond stond DAW ook wel voor De Alkmaarse Wippers, omdat vijf van de zeven spelers van het eerste herenteam hun vriendinnen reeds voorafgaand aan het huwelijk hadden bevrucht. Dat werden dus allemaal moetjes, zoals dat ruim een halve eeuw geleden nog heette. Maar goed, niemand van hen was bereid om in de redactie van het clubblad plaats te nemen. Daarom werden mijn broer en ik ermee opgezadeld. Voor mij persoonlijk was dat een bittere tegenvaller. Er was maar één reden waarom ik lid van DAW was geworden: ik wilde rugslagspecialiste Ankie van Ballegooijen onder water in haar billen knijpen. In plaats daarvan zat ik onder melige pseudoniemen als Valentijn Stoelgang en Marc O’Polo week in week uit mijn vingers blauw te tikken op de Olivetti Lettera 22 van mijn broer.”

Rob Hoogland begon zijn journalistieke loopbaan als zwem- en waterpolocorrespondent voor het Noordhollands Dagblad. Na een jaar verslaggeving voor het Haarlems Dagblad werd hij in 1976 weggekocht door De Telegraaf. Als sportverslaggever schreef hij over voetbal, hockey, tennis en biljarten. Na de Olympische Spelen in 1984 kreeg hij zijn dagelijkse rubriek, waarin hij ‘roert waar het stinkt’.

Verder schreef hij onder andere De Grote Hoogland, Spuit 11 Geeft Modder, een bundel geschreven naar aanleiding van wat zijn moeder altijd tegen hem zei als hij weer eens commentaar op iets had. Naast deze bundels heeft hij samen met Arthur van Amerongen (1959), columnist bij De Volkskrant en HP/De Tijd, Het Grote Foute Jongens Boek Deel 1 en 2 geschreven. Nu werken ze samen aan het boek Het Grote Straathonden Boek, dat op 20 oktober 2024 wel net of nog niet zal verschijnen. Hij is ook, niet onbelangrijk, ambassadeur van de Stichting Second Chance Foundation Nederland (SCFN). De stichting zet zich specifiek in voor de verlaten, ongewenste en mishandelde dieren in een aantal buitenlandse asielen welke door de stichting worden ondersteund.

Het wordt een spannende middag.

Tickets hieronder verkrijgbaar:

Arthur Japin / Inktvreters (Serie)
2024-10-27 16:00 - 18:00 (Europe/Amsterdam)
ZO NU EN DAN IEMAND ANDERS ZIJN IS MIJN VAK

Een belangrijk credo voor Arthur Japin (Haarlem, 1956) als je begrijpt hoe zijn jeugd verlopen is. Daar vertelt de schrijver onder andere over op 27 oktober in De Alkenaer.

Zijn vader was onder meer toneelrecensent. De liefde voor het toneel zat er al vroeg in. Hij werd gepest en zowel geestelijk als lichamelijk mishandeld en hij bevond zich in een isolement. Zijn vader pleegde zelfmoord toen Japin dertien jaar was. Het pesten ging door tot hij zestien werd. Het scheppen van een fantasiewereld, de vlucht uit de realiteit, was een middel om te overleven. Het boek ’Mijn Verzonnen Familie’ uit 2022 is daar de mooiste uiting van.

Ter gelegenheid van het verschijnen van ‘De zwarte met het witte hart’, 25 jaar geleden, vroeg De Arbeiderspers hem voor één keer zijn kleurrijke archieven te openen.

Japin schrijft vaak fictieve historische boeken. In dit boek komen de echte mensen achter de romanfiguren tevoorschijn en worden de nauwe banden zichtbaar tussen het leven en werk van hun schrijver.

Voorbeelden van deze historische romans zijn ‘Wat stilte wil’, ‘Mrs. Degas’ en ’Kolja’. Het eerstgenoemde boek gaat over Anna Witsen, een jonge vrouw in de kringen van de Tachtigers. Zingen is haar grote liefde en met steun van Kloos, Verwey, Van Eeden en Van Deyssel durft ze verder te gaan. Haar familie gaat daar niet in mee.

‘Mrs. Degas” vertelt over de enige en onmogelijke liefde van de schilder Degas, waarover een jonge vrouw, die hem helpt bij het archiveren, verslagen maakt.

De broers Tsjaikovski ontfermen zich over de dove Kolja. Zijn wereld is veel groter geworden door de vele reizen en de broers hebben hem leren spreken. Als de componist overlijdt gaat Kolja op zoek naar de ware doodsoorzaak van de Tsjaikovski. Moet hij zwijgen of spreken? Naast romans schrijft Japin verhalen, toneelstukken en filmscenario’s. Hij is zeer succesvol, heeft vele prijzen gewonnen, waaronder de Libris Literatuurprijs in 2004 voor zijn roman ‘Een schitterend gebrek’ en zijn werk is in vele talen vertaald. Zelf vertaalt hij ook boeken, zoals het zeer succesvolle ‘De jongen, de mol, de vos en het paard’. De luisterboeken worden door hemzelf ingesproken. In 2022 werd Japin geridderd in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Ook werd in hetzelfde jaar hem de ‘De mooiste liefdeszin in het Nederlands geschreven’ toegedicht door de deelnemers aan een peiling van Stichting CPNB.

Hieronder tickets verkrijgbaar:

Charles Groenhuijsen Spraakmakers (Serie)
2024-11-15 20:00 - 22:30 (Europe/Amsterdam)
TRUMP HERKOZEN: HET AMERIKA VAN DE TOEKOMST

Met de verkiezingsuitslag van deze maand is duidelijk: Donald Trump is herkozen als president van de Verenigde Staten, waarmee hij Kamala Harris heeft verslagen in een felle strijd. Op 15 november kunnen we stilstaan bij wat deze keuze betekent voor Amerika en de wereld in de serie Spraakmakers. Charles Groenhuijsen (Joure, 1954), jarenlang correspondent in Amerika, komt naar De Alkenaer om zijn inzichten te delen. Als journalist heeft hij vele Amerikaanse verkiezingen geduid voor de NOS, NOVA, Vrij Nederland en Intermediair.

Groenhuijsen uit zijn zorgen over de huidige staat van zijn geliefde Amerika: “De polarisatie verlamt het land. Het is schrijnend om te zien dat de energie van Amerikanen vaak opgaat aan verdeeldheid en conflict. Is er dan hoop? Dat blijft de grote vraag.”

In januari 2024 publiceerde hij zijn laatste boek, De verdeelde staten van Amerika. Daarin stelt hij scherpe vragen: Wat betekent deze herverkiezing van Trump voor de koers van Amerika? Wat is de invloed op religieuze en morele vraagstukken, zoals abortus? En waarom handelen sommige christenen in Amerika zo onchristelijk? De ondertitel van het boek vat het treffend samen: ‘Het land van de onbegrensde en ongewenste mogelijkheden’.

Groenhuijsen beschrijft twee tegengestelde revoluties in de Verenigde Staten. Enerzijds is er de conservatieve revolutie van Trump en de Republikeinen, die zich sterk verzetten tegen LHBTIQ+-rechten, klimaatbeleid en waarin religie een centrale rol speelt. Anderzijds is er de revolutie van de jongere generatie, die steeds meer pleit voor tolerantie, minder religieuze invloed en inclusiviteit. Volgens Groenhuijsen lijkt de politiek meer dan ooit te draaien om wie het hardste roept en de meeste beledigingen uitdeelt.

Op 15 november krijgen bezoekers de kans om vragen te stellen en in discussie te gaan over deze recente ontwikkelingen en de toekomst van Amerika.

De Eerste Bergensche Boekhandel is aanwezig in De Alkenaer met boeken van Charles Groenhuijsen. Tijdens de pauze en na afloop kunnen bezoekers een exemplaar aanschaffen en laten signeren door de auteur.

Spraakmakers: Patrick van IJzendoorn
2024-11-17 15:00 - 17:00 (Europe/Amsterdam)
Als notoire dwarsliggers in Europa maken de Britten een ruk naar links,

schreef Patrick van IJzendoorn (Den Dolder, 1971) daags na de verkiezingen in juli 2024, die gewonnen werden door Keir Starmer, Labour.

In de serie Spraakmakers komt Van IJzendoorn op 17 november 2024 in de Alkenaer uitleggen wat dat dwarsliggerschap inhoudt. Hij is al heel wat jaren, sinds 2003, correspondent in het Verenigd Koninkrijk voor de Volkskrant, De Groene Amsterdammer en het Historisch Nieuwsblad. Volgens Zout Magazine, een cultureel tijdschrift, schrijft Van IJzendoorn sneller (en beter) dan God denkt.

Samen met Peter de Waard schreef hij het boek Order, order. Brexit of het verhaal van een politieke soap. De meesten onder ons kunnen zich nog wel John Bercow herinneren die als speaker of the House of Commons zo regelmatig Order! Order! moest roepen dat hij geen stem meer over had. Hij werd daar wel erg beroemd door.

Een ander boek van Van IJzendoorn is Koel Brittannië. De behoudende ziel van de Britten. Hij is gefascineerd door de behoudende ziel van de Britten en door hun historisch besef. Of ze nu links of rechts zijn, in de stad wonen of op het platteland: vrijwel iedere Engelsman heeft respect voor het bestaande en is zelfs verbaasd als je suggereert dat iets ook op een andere manier zou kunnen.

In 2023 verscheen zijn boek Greenwich. Het Engelse leven op de plek waar de tijd begint. Van IJzendoorn: ‘Het Verenigd Koninkrijk ligt dichtbij maar is toch zo ver weg. Dit land heeft iets exotisch. Jean Baudrillard, de Franse filosoof, schreef ooit, na een boek over Amerika te hebben geschreven: het is tijd om Engeland te ontdekken. En dat gevoel heb ik ook voortdurend. Het leven is hier een langlopend toneelstuk en dat is prachtig, soms ook frustrerend, om te aanschouwen – en altijd heerlijk om over te schrijven. De lenige taal, de welsprekendheid, de humor in het dagelijkse bestaan, de liefde voor tradities en de geschiedenis die hier onvoltooid is.’

Die ontdekkingstocht kun je aan de hand van Patrick van IJzendoorn meebeleven. Misschien komt er ook een antwoord op de vraag hoe het kan dat Engeland van Nederland gewonnen heeft.

Özcan Akyol (Eus) / Inktvreters! (Serie)
2024-11-24 16:00 - 18:00 (Europe/Amsterdam)
DEVENTER IS HET ENIGE DEEL VAN MIJN IDENTITEIT WAAR IK NIET AAN TWIJFEL

aldus Özcan Akyol (Eus) (Deventer, 1984). ‘Afslag 23’, de derde roman van Eus, speelt zich daarom ook weer af in Deventer. “Het gaat er bij een aanzienlijk deel van de bevolking niet in dat ik toch echt een Nederlander ben uit Deventer. Deventer is mijn DNA. Ik ken deze straat het beste. Deventer is een prachtige stad, het is een literaire stad. Het is een stad die mij heeft gevormd.” Op 24 november 2024 komt Özcan naar De Alkenaer om een vrij logische vraag:”Is het boek Afslag 23 autobiografisch?” te beantwoorden. De hoofdpersoon heet Eus en het is dan ook zeer verleidelijk om Eus en Eus bij elkaar op te tellen.

De vraag “Is het boek autobiografisch?” wordt hem uiteraard vaker gesteld. Een inleiding tot het antwoord:

“Het is in zekere zin ook een gedachtespel. Ik heb ergens in mijn leven besloten dat ik er er iets van ga maken, waarbij ik het lezen van boeken ging ontdekken, later zelf ging schrijven en nog later ook de tv ontdekte. Het is door omstandigheden goed gekomen met mij. Maar als ik mijn passie niet had ontdekt, wat was er dan van mij terechtgekomen? Dat is dit boek. In die zin is het een gedachtespel: welke kant was het dan mogelijk opgegaan? En dan heb je de fictie, de vrijheid om alles op te schrijven wat je wilt. Dat loopt heel erg door elkaar heen. Ik ben niet die jongen uit het boek. En tegelijkertijd ook weer wel.”

Proloog

‘Hoe het allemaal wéér zo uit de hand kon lopen weet ik eerlijk gezegd ook niet.

Maar als jullie echt alles willen begrijpen, moet ik een paar uur mijn gang kunnen gaan, misschien wel deze hele ochtend. Want ik ken de procedures: jullie hebben van die profielen en dan stop je iemand na een zeikerig verbaal in een hokje en dat speel je dan weer door aan een ongeïnformeerde collega, die mensen als data behandelt. En ik krijg de zogenaamde conclusie veel later te horen, als die onweerlegbaar is en ik geen kans meer heb om uit te leggen wat voor ongelooflijke eikels jullie zijn met júllie stompzinnige interpretatie.

Dus laat me even. Goed?’

Özcan (Eus) Akyol (1984, Deventer) is schrijver, columnist, presentator en televisiemaker. Los hiervan presenteert hij zich als literatuur-propagandist, zoals NRC Handelsblad hem noemde en bezoekt hij elke week minimaal één middelbare school in Nederland om jongeren te enthousiasmeren voor het lezen van boeken. Op 24 november bezoekt hij De Alkenaer om te vertellen over zijn boek(en) en uiteraard ook over zichzelf.

De Eerste Bergensche Boekhandel is in De Alkenaer aanwezig met boeken van Özcan Akyol.

Tijdens de pauze en na afloop van deze middag kunnen deze worden aangeschaft en eventueel gesigneerd worden door de auteur.

Frank Westerman / Spraakmakers (Serie)
2024-12-01 16:00 - 18:00 (Europe/Amsterdam)
Beestachtig goed

is volgens recensent Olaf Koens het boek Zeven dieren bijten terug. Het laatste non-fictieboek van Frank Westerman (Emmen, 1964), de spraakmaker van 1 december, beschrijft de ontmoeting met de narwal, de lemming, de paling, de rotgans, de ijsbeer, het rendier en de koningskrab gedurende een reis in het kielzog van Willem Barentsz. Deze dieren houden ons een spiegel voor terwijl wij de temperatuur op aarde opvoeren. De Hollandse ijszeeverkenners van de 16e eeuw zijn randfiguren.

Een voorbeeld is de reconstructie van de fatale ontmoetingen tussen mens en ijsbeer in het licht van de smeltende poolkappen – bezien vanuit de ijsbeer. Frank kampeerde met zijn dochter op Spitsbergen op de plaats waar een jaar eerder een Amsterdamse dragqueen uit zijn tent was gesleurd en doodgebeten door een jonge ijsbeer.

Ir. Frank Westerman heeft zijn titel verdiend door zijn verblijf in Peru tijdens zijn studie Tropische Cultuurtechniek aan de Landbouwuniversiteit Wageningen. Hij bestudeerde daar de precolumbiaanse irrigatiemethoden van de Aymara in de Andes. Dat was voor hem ook de start om reportages te gaan schrijven. Hij is voor de Volkskrant en NRC Handelsblad verslaggever cq. correspondent geweest bij diverse internationale brandhaarden, zoals bijvoorbeeld Srebrenica en Moskou.

Zijn boek Een woord een woord is in 2017 bekroond met de Bob den Uylprijs en de M.J.Brusse prijs. Ook eerdere boeken van hem hebben op de longlist gestaan voor diverse literatuurprijzen. Zijn genre is de journalistieke roman, ook wel literaire reportage.

Daarnaast maakt Westerman documentairereeksen zoals Kunst achter prikkeldraad. De concentratiekampen van de nazi’s waren plekken vol geweld, honger, ellende en dood. Maar ook hier tekenden de gevangenen, ze schilderden, maakten muziek, speelden toneel en schreven gedichten. Hun kunstwerken zijn een nalatenschap vol hoop, troost en ongeloof. Hij ging hiervoor naar Kamp Vught waar zijn grootvader gevangen zat. Hij voert de kijker langs zelfgemaakte schatten van gevangenen.

Ook Vrouwenkamp Ravensbrück wordt bezocht. Hier wordt gezongen, maar er zijn vooral de tekeningen van Aat Breur. Hier dringt de werkelijkheid steeds meer door: het is de bedoeling om ons te vernietigen.

De tocht eindigt in Dachau. Frank ontrafelt het bizarre verhaal van de kruidentuin, opgezet door Heinrich Himmler. Een plek voor SS-families om te verpozen, voor de gevangenen een plek om dood neer te vallen door de erbarmelijke omstandigheden. Er zouden honderden botanische tekeningen zijn gemaakt door gevangenen.

Deze middag reizen we mee door het werk van Frank Westerman, die op zoveel verschillende plaatsen in de wereld heeft gewoond en gewerkt.

Frank Westerman schrijft geen fictie, maar hij wil zijn werk geen non-fictie noemen. Wat dan wel?Dat is de vraag die op 1 december beantwoord gaat worden.

Via zijn boeken ‘De Graanrepubliek’ (dat nu in een jubileumeditie is uitgegeven i.v.m. de eerste uitgave in 1999, dus 25 jaar geleden) en ‘Ararat’, een reis op het breukvlak van wetenschap en religie, naar zijn laatste boek ‘Zeven dieren bijten terug’. In zijn nieuwste boek beschrijft hij op prachtige wijze de reis in het kielzog van Willem Barentsz en wat de zeven dieren van de titel ons te vertellen hebben in het hier en nu.‘De Graanrepubliek’ verhaalt over de opkomst en ondergang van de graanbaronnen in Groningen.In ‘Ararat’ vraagt de schrijver zich af waar de God uit zijn kinderbijbel is gebleven. Een boeiende reis dus en…

Eefje Donkersloot is zijn reisgenoot op deze zondagmiddag.

De recensies liegen er niet om!

De Eerste Bergensche Boekhandel is aanwezig met deze boeken van Frank Westerman. Deze kunnen in de pauze en na afloop van het interview worden aangeschaft en gesigneerd worden door de auteur.

Kafka in de spotlights met Martin de Haan
2024-12-08 16:00 - 18:00 (Europe/Amsterdam)
Kafka, jong gestorven, al 100 jaar dood, maar nog altijd ongrijpbaar

Kafka is geen onbekende naam. In het jaar van zijn 100e sterfdag staat hij bij diverse media vol in de aandacht.

De Duits schrijvende Joodse Tsjech heeft zelfs de generatie-Z veroverd via TikTok met memes en citaten.

Kafka was tijdens zijn leven niet bijzonder beroemd, maar in de decennia die op zijn dood volgden groeide hij uit één van de meest invloedrijke schrijvers van de 20e eeuw. Daarom genoeg aanleiding om Kafka ook in de Alkenaer eens in de schijnwerpers te zetten.

In het afgelopen seizoen ontving onze medewerker Miranda Martin de Haan om Kundera te belichten, op zondagmiddag 8 december gaat zij opnieuw met hem in gesprek, maar ditmaal in zijn rol als Kafka-kenner.

Martin (Willem Marinus) de Haan (1966) is een Nederlands schrijver, vertaler van Franse literatuur en fotograaf (met inmiddels 6 solo-exposities op zijn naam). Sinds 2003 woont hij in Frankrijk. Hij is onder andere de vaste vertaler van Michel Houellebecq en Milan Kundera. Hij was van 1998 tot 2009 recensent Franse literatuur voor de Volkskrant en schreef tal van essays voor diverse kranten en tijdschriften. Samen met Rokus Hofstede en Jan Pieter van de Sterre voerde hij onder de naam Marjan Hof de redactie over de reeks Perlouses van uitgeverij Voetnoot. Sinds 2013 is hij vaste medewerker van de Volkskrant. In 2021 debuteerde hij met Ramkoers als romancier.

Politiek geframed

Niet alleen in de literatuur kom je Kafka tegen. Kafka is al jaren een naam die veel ter sprake komt, terecht en onterecht. “Kafkaiaanse toestanden in de toeslagenaffaire” en “Kafkaëske bureaucratie met onnavolgbare wirwar aan regels” waarmee Kafka wordt neergezet als onheilspellende profeet. Maar wat drijft Kafka om klassiekers als De Gedaanteverwisseling, Het Proces en Het Kasteel te schrijven? Wat wil hij met zijn werk zeggen?

Zijn werk wordt uiteenlopend geduid waardoor hij het ongrijpbaar karakter krijgt. En zo raken we er eigenlijk nooit over uitgepraat.

Mede mogelijk gemaakt door Max Brod

Tijdens zijn leven heeft Kafka vooral korte verhalen gepubliceerd. Zijn romans zijn altijd onvoltooid gebleven. Kafka heeft zijn beste vriend Max Brod laten beloven al zijn werk te vernietigen. Zonder uitzondering en ongelezen, zo vraagt Kafka. Brod geeft hier geen gehoor aan en zo verschijnen er boeken die uiteindelijk zelfs de hele wereld over gaan. Hoe is Brod te werk gegaan met het bij elkaar zoeken van alle, sommige zelfs ongetitelde, schrijfsels? En belangrijker: welke invloed heeft Brod gehad op het uitgegeven werk van Kafka? Hierover meer op 8 december.

Kafka als tekenaar

Ook Kafka’s brieven aan diverse dierbaren (lees: vooral vrouwen) zijn uitgegeven. Ze zijn zeer beroemd geworden en worden vaak door analytici aangehaald. In deze brieven doet Kafka o.a., niet al te serieus maar toch, uit de doeken ooit te hebben gedroomd van een carrière als tekenaar. Tot 2019 waren er slechts tientallen tekeningen bekend. Enkelen zijn destijds afgebeeld op de voorkant van o.a. Het Proces, Amerika en Het Slot.

Maar na een tien jaar durend proces tegen nota bene de secretaresse van Max Brod (en erfgenamen) wordt een geheel onbekend deel aan tekeningen toegekend aan de Israëlische Nationale Bibliotheek van Jeruzalem. Deze bibliotheek heeft ze gepubliceerd en in 2021 verschijnt het boek Kafka, de tekeningen met nu 200 tekeningen in een luxe kunstuitgave. Zo hebben we in de loop van de jaren een steeds nieuwe kijk op de persoon en kunstenaar van Kafka gekregen.

In het Nederlands hebben meerdere vertalers zich gebogen over het werk van Kafka. Als u wat oude exemplaren in de kast heeft staan, zullen deze ongetwijfeld vertaald zijn door Nini Brunt of anders Alice van Nahuys.

Later heeft vertaler, dichter en romanschrijver Willem van Toorn Kafka’s werk in een moderner jasje mogen steken, waarbij hij zich baseerde op de handschrift versies van Kafka’s werken. Waar eerdere uitgaven waren vrijgegeven en geredigeerd door Max Brod, biedt de nieuwe versie een volgens van Toorn diepere blik in het wezen van Kafka.

Van Toorn is uiteindelijk zelfs zo in het handschrift van Kafka gedoken dat hij naast zijn hele oeuvre ook een selectie van brieven heeft mogen vertalen. Een aantal dagen voor de 100e sterfdag van Kafka is van Toorn zelf vrij plotseling overleden. Reden genoeg ook om tijdens de bespreking van Kafka even stil te staan bij de inspanningen van duizendpoot Willem van Toorn.

Met dit voorproefje hopen we u te kunnen lokken om met Martin en Miranda het Kafka-labyrint nader te verkennen.

De middag zal afwisselend gelegenheid geven samen met ons in gesprek te gaan, zodoende bent u van harte welkom de invulling mede te bepalen. Halverwege wordt een pauze ingelast en na afloop is er gelegenheid voor een hapje en een drankje met ons.

Inktvreters, Interviews met schrijvers: Murat Isik
2024-12-22 16:00 - 18:00 (Europe/Amsterdam)
LAAT DE DEUR OPEN VOOR HET ONBEKENDE,

daar zal je de belangrijkste dingen over jezelf ontdekken. Dit is het motto van het boek ‘In de mist van golden Gate Park’ van Murat Işık (Izmir, 1977).

De roman volgt de jonge Metin Mutu die vanuit Amsterdam naar San Francisco reist waar hij de vrijheid en de liefde ontdekt. Hij ontwikkelt daar zijn schrijverschap. Zijn ouders willen dat hij jurist wordt. Hij voelt zich een toeschouwer in zijn eigen leven, maar hij wil een man van de wereld worden, iemand die zelf verhalen vertelt.

Murat Işık is schrijver en jurist. Hij is vooral bekend van zijn roman ‘Wees onzichtbaar’ uit 2017 over zijn jeugd in de Amsterdamse Bijlmer. Hij won hiermee een groot aantal prijzen zoals de prestigieuze Libris Literatuur Prijs. Van het boek werd ook een theatervoorstelling gemaakt. Ook kreeg hij afgelopen juni een bekroning met een Gouden Boek. ‘Wees onzichtbaar’ is meer dan 200.000 keer verkocht.

In 2019 schreef Işık het boekenweekessay ‘Mijn moeders strijd’. Daarna nam hij de tijd om te werken aan zijn nieuwe boek ‘In de mist van Golden Gate Park’.

“Ik ging niet studeren om academicus te worden, maar om iemand anders te worden. Ik ging studeren om het masker van me af te werpen dat me jarenlang had verstikt en me verborgen had gehouden voor de buitenwereld. Ik ging studeren om mezelf te vinden.” Hij ging rechten studeren om “niet de jongen uit de Bijlmer te zijn, niet de ‘schoonmaker’ te zijn.” In 2001 is hij een half jaar via een uitwisselingsprogramma naar San Francisco. ‘Het was een magische tijd die me in zoveel opzichten vormde.” Die tijd staat model voor ‘In de mist van Golden Gate Park’.

Hij heeft veertien jaar als jurist gewerkt. “Ik zag mijn werk als jurist als een bijbaan. Ik bewaarde het beste van mezelf voor mijn boeken.”

Op 22 december 2024 vertelt hij over die coming-of-a-writer en het bereik van de klauw van het gezin.

Tickets Murat Isik

Maddy Stolk / Festival Budaya / Spraakmakers (Serie)
2025-01-19 15:00 - 17:00 (Europe/Amsterdam)
Festival Budaya is een Indisch/Moluks festival dat in de maanden januari tot en metmaart een breed cultureel programma biedt in samenwerking met Cultuurpodium deAlkenaer, Podiumcafé de Brouwerij en het Filmhuis Alkmaar en is een initiatief van Tropenvrienden Alkmaar/BersaMaju en Podiumcafé de Brouwerij.

HOU OP MET EMMEREN OVER DAT GEBROKEN BEEN VAN JOU, ZO ERG IS HET NIET’

Soedah staat voor ‘Laat maar, daar hebben we het niet over’. De moeder van Maddy Stolk wilde nooit praten over haar Indische verleden. Dat is niet ongebruikelijk bij Indische Nederlanders. Maar als je niet in een Jappenkamp had gezeten, dan was niets wat je overkwam écht erg, volgens de moeder van Stolk. Onder die noemer werd al het kleine en grote leed weggemoffeld.

In de serie spraakmakers komt op 19 januari 2025 Maddy Stolk naar De Alkenaer om te praten over haar boek ‘Soedah, laat maar’.

De ouders van Stolk groeien op in Nederlands-Indië en maken daar op jonge leeftijd de Tweede Wereldoorlog mee. Nadat de voormalige kolonie in 1942 wordt bezet door Japan, destijds bondgenoot van nazi-Duitsland, komen veel mensen met een Nederlandse of Europese achtergrond in interneringskampen – ‘Jappenkampen’ – terecht. Ze krijgen daar onder andere te maken met slechte leefomstandigheden, ondervoeding en (seksueel) geweld. Lange tijd wist Stolk bijna niets over het verleden van haar ouders. Haar vader probeerde haar er weleens over te vertellen, maar dat hield ze zelf meestal af. “Zodra hij erover begon, werd mijn moeder boos. En dat leidde altijd tot frictie of conflicten. Ik dacht daarom vaak: hou er maar over op.”

Tijdens het uitruimen van haar ouderlijk huis vindt Stolk tapes waarop haar vader zijn levensverhaal vertelt, die een bijzondere rol in haar roman spelen. Na de oorlog keerden meer dan 300.000 van hen terug naar het vaderland. Ze was woedend toen ze las hoe erover hen gedacht werd tot in de bovenste laag van de regering. En dat er waarschijnlijk toch instructies waren dat ze zo Nederlands mogelijk moesten worden.

Het welkom dat Indische Nederlanders na de oorlog in hun thuisland kregen, was ijskoud. Stolk leest hoe ze in een contractpension soms wel met vijf gezinnen op één kamer verbleven, en maar eens per week mochten douchen. Uiteindelijk is Stolk ook voor haar dochter in hun familiegeschiedenis gedoken. “Ik wil haar niet met dezelfde vragen achterlaten. Ik heb me verdiept in transgenerationeel trauma, waarbij zwijgen een copingmechanisme kan zijn.”

De belangrijkste reden waarom ze dit boek geschreven heeft is dat ze niet meer wil meedoen aan het zwijgen: ze wil dat openbreken, voor haarzelf en anderen.

Maddy Stolk (1970) is Indisch (tweede generatie). Ze studeerde Engelse taal- en letterkunde. Achtereenvolgens woonde ze in Spanje, Thailand en Colombia maar ze kon nergens aarden en keerde terug naar haar geboortestad, Amsterdam. Stolk werkte eerder als eindredacteur voor diverse gerenommeerde tijdschriften zoals Elle, Elsevier en Harper’s Bazaar. Ook schreef ze columns voor onder meer Het Parool, Quote, linda.nl en Nieuwe Revu.

In 2023 debuteerde zij met ‘Soedah, laat maar’, een beklemmende roman die, volgens de lezers, tegelijkertijd ontroerend, hard, pijnlijk en zacht is. Gebaseerd op ware gebeurtenissen vertelt zij over haar Indische familiegeschiedenis en de impact van institutioneel racisme en trauma’s die generaties lang doorwerken. Wat het voor de tweede generatie betekent om ouders te hebben met een kampverleden, brengt zij helder en schrijnend voor het voetlicht.

Jane de la Fosse, in Alkmaar vooral bekend als jazz-zangeres en redacteur bij ‘Groots Alkmaar’, heeft eveneens een Indisch-Nederlandse achtergrond. We hebben haar gevraagd Maddy te interviewen. Ze vond het heel leuk, toen wij haar vroegen, dus dit wordt absoluut een ‘percakapan yang bagus’.

In de pauze en na afloop draagt Audrey Chin (Bersamaju) onder muzikale begeleiding van Jeffrey Patty enkele van haar gedichten voor en zal ze aandacht vragen voor de komst van een Indisch monument in Alkmaar. Er zijn op deze middag Indische hapjes verkrijgbaar.

Festival Budaya is een initiatief van Tropenvrienden Alkmaar/BersaMaju en Podium café deBrouwerij. De bedoeling is om bezoekers via muziek, vertellingen, documentaires en film niet alleen eenverborgen stuk van de Nederlandse geschiedenis te laten zien, maar ook hoe de 2 e , 3 e en 4egeneratie op zoek is naar de eigen identiteit en (moeizaam) haar weg heeft weten te vindenin de Nederlandse samenleving.

Ook Cultuurpodium De Alkenaer is betrokken bij dit grote evenement. Naast spraakmaker Maddy Stolk op 19 januari, komt muzikant Ernst Jansz (o.a. CCC inc. en Doe Maar) op 21 maart met zijn prachtige programma ‘Een Liefdeslied’ naar De Alkenaer (zie onze agenda).

Programma van Festival Budaya19 januari: Schrijfster Maddy Stolk in Cultuurpodium De Alkenaer1/ 2 februari: Indisch/ Moluks documentaire en filmfestival in Filmhuis Alkmaar21 Maart: Muzikant Ernst Jansz met o.a. Guus Paat in Cultuurpodium De Alkenaer28 maart: Diner en Opera: optreden van de Indonesische Operazangeres Bernadete Astari in Podiumcafe de Brouwerij.

Lees hier alles over Festival Budaya.

Michel Krielaars / Spraakmakers (Serie)
2025-02-09 16:00 - 18:00 (Europe/Amsterdam)
DIT VOLK HEEFT ZIJN GOD OP AARDE’

met de ondertitel ‘Ooggetuigen van de Russische geschiedenis’, is het boek dat Michel Krielaars (Amsterdam, 1961) schreef met Hans Driessen en Eva Peek. Na de inval van Rusland in Oekraïne op 24 februari 2022 was Europa geschokt. De drie samenstellers van dit boek waren minder verbaasd. Zij zagen parallellen tussen het gedrag van de Russen nu en in het verleden. Aan de hand van zo’n 150 ooggetuigenverslagen van het jaar 1091 tot aan de inval in Oekraïne wordt een beeld van die geschiedenis geschetst. De gebeurtenissen worden beklemmend door de verslagen van de mensen die erbij waren. Het maakt ons ook bewust wat de actualiteit en onze angsten onze kijk op het verleden beïnvloedt.

Een paar voorbeelden van deze verhalen zijn: Peter de Grote toont het eelt op zijn handen aan een leerling-stuurman, Catharina II wil in kapiteinsuniform en te paard haar man van de troon stoten, een huisvrouw vreest de winter van 1917-1918. Anderen laten het grote lijden zien waaraan het Russische volk door achterdochtige ‘goden’ als Ivan de Verschrikkelijke en Stalin is onderworpen. Ook zijn er persoonlijke verslagen te lezen van belangrijke momenten uit de Russische geschiedenis: het verdrijven van Napoleon (1812), de Oktoberrevolutie (1917) en de blokkade van Leningrad (1941-1944).

Een paar maanden eerder, maart 2022, verscheen het boek ‘Oorlog met Rusland’. Krielaars beschrijft in dit felle betoog hoe Poetin van een cynische, autoritaire president kon uitgroeien tot genadeloze tsaar. De verhouding tussen Rusland en het westen is langzaam verschoven van vermeende vriend naar vijand. Het is niet alleen een betoog, maar ook een verslag van de emoties die Michel overvielen toen hij na de wekker gezet te hebben getuige werd van de inval via de Russische televisie. 2.50 per boek gaat naar Giro555 Samen in actie voor Oekraïne.

Michel Krielaars is historicus en Slavist. Hij was chef Boeken van NRC Handelsblad en Rusland-correspondent bij dezelfde krant. Nu is hij boekenredacteur. Hij heeft verschillende verhalenbundels romans geschreven, zoals in 1990 Meeuw. Zijn eerste non-fictieboek was Het brilletje van Tsjechov – Reizen in Rusland werd bekroond met de Bob den Uylprijs in 2015.

Op 9 februari 2025 komt Michel Krielaars in de serie Spraakmakers naar De Alkenaer om te praten over (zijn fascinatie voor) Rusland. Ongetwijfeld zullen er ook veel vragen zijn over de situatie in Rusland en Oekraïne die zo ingrijpend veranderde sinds 24 februari 2022.

De Eerste Bergensche Boekhandel is aanwezig met boeken van Michel Krielaars. Deze kunnen in de pauze en na afloop worden aangeschaft en desgewenst worden gesigneerd door de auteur.

APM tickets worden aan de kassa afgerekend met de AlkmaarPasM.

Rob de Wijk / Spraakmakers (Serie)
2025-03-16 15:00 - 17:00 (Europe/Amsterdam)
MIJN IDEAAL IS NIET OM VAN DE WERELD EEN BETERE PLEK TE MAKEN,

aldus Rob de Wijk (Dordrecht, 1954), in de Volkskrant Magazine. Op 23 maart 2025 komt de defensiespecialist naar De Alkenaer. Bovenstaand antwoord gaf hij op de veronderstelling van sommigen dat hij echt wel de ambitie heeft om de wereld beter te maken. “Ik vind het leuk dat ze het zeggen, maar het klopt niet. Ik ben geen missionaris, ik heb geen missie.”

Prof. Dr. De Wijk is geschiedkundige en deskundige op het gebied van internationale betrekkingen en veiligheidsvraagstukken. Hij is een veelgevraagde commentator bij actualiteitenprogramma’s op radio en tv als er ergens in de wereld weer een oorlog(sdreiging) gaande was. Hij heeft nu wel aangegeven niet meer direct gevraagd te willen worden als er ergens een crisis is.

Hij begon in 1977 als journalist en werd hij professor aan de Universiteit van Leiden. Hij is de oprichter van HCSS (The Hague Centre for Strategic Studies). Verder verschijnen columns van zijn hand in Trouw. Ook maakt hij samen met Arend Jan Boekestijn onder leiding van Hugo Reitsma de bekroonde BNR podcast Boekestijn en De Wijk.

Voor zijn journalistieke werk is hij in verschillende oorlogsgebieden geweest, zoals bijvoorbeeld in Afghanistan. En schrijven over oorlog betekent niet dat je een beschermde status hebt. Een bom die vijftig meter achter hem viel, maar die eigenlijk vijftig meter voor hem had moeten vallen is een realiteit.

Zijn laatst verschenen boek is ‘Het nieuwe IJzeren Gordijn’. De ondertitel is ‘Hoe de machtspolitiek terugkeert in Europa’. Volgens Van Wijk lijdt Europa al meer dan dertig jaar aan zelfoverschatting. Als winnaar van de Koude Oorlog vond Europa zijn economische systeem en democratische en humanitaire waarden superieur aan die van andere landen. Eeuwen van machtspolitiek maakten daarom plaats voor een idealistisch buitenlandbeleid, waarbij defensie steeds werd uitgekleed. De rekening van dit denken kregen wij gepresenteerd op 24 februari 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel. Machtspolitiek bleek toch niet verdwenen. De militaire dreiging voor Europa evenmin, maar dat kon zichzelf intussen allang niet meer verdedigen. Daarvoor werd al jaren door onder anderen Van Wijk voor gewaarschuwd.

Een intrigerend en misschien ook wel beangstigend gegeven. Daarom des te interessanter om hem daarop een toelichting te horen geven.

Hoewel hij volgens eigen zeggen niet makkelijk in contact komt met andere mensen, vindt hij het wel heerlijk om voor een zaal te staan. Dus daar verheugen we ons op.

NB: Met betrekking tot de huidige situatie in de wereld is Rob de Wijk een belangrijke, internationale deskundige en wordt zijn aanwezigheid bij belangrijke samenkomsten veel gevraagd. In verband met een onverwacht buitenlands congres op hoog niveau dat tegelijkertijd plaats vindt met zijn geplande bezoek aan De Alkenaer op 23 maart, is dit laatste daarom verplaatst naar 16 maart 2025.

Historicus Herman Kaptein / De geschiedenis van Europa vanuit mondiaal perspectief
2025-03-23 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
Werd eerder uitgegaan van Europa als middelpunt van de geschiedenis, nu is het het mondiale perspectief waar vanuit naar Europa wordt gekeken. Hierdoor wordt de Europese geschiedenis beter begrepen en wordt tevens ingehaakt op de belevingswereld van een aanzienlijk deel van onze multiculturele samenleving met een achtergrond in andere werelddelen.

Het jaar 751 wordt vaak beschouwd als de‘Geboorte van Europa’. In dat jaar vond in het Frankische Rijk een paleiscoup plaats waarbij een nieuwe dynastie de koningsmacht overnam. Vooral onder Karel de Grote transformeerde het Frankische Rijk steeds meer tot een christenrijk. Opvallend is dat deze wending in West-Europa in tijd samenviel met vergelijkbare politiek-religieuze machtswisselingen in Noord-Afrika en Azië. Met de kentering in de relatie tussen overheid en wereldreligie voltrok zich in Afro-Eurazië tevens een wending in de schrift- en kenniscultuur. Ook de Karolingische Renaissance in het Frankische Rijk viel dus binnen een mondiaal patroon. Naast deze twee wendingen vond in de wereldhandel een structurele verandering plaats. Alles bij elkaar genomen kunnen de jaren omstreeks 750 worden beschouwd als een scharniermoment in de wereldgeschiedenis…

De afgelopen jaren deed historicus Herman Kaptein uitgebreid onderzoek naar de bovengenoemde gebeurtenissen. Dit onderzoek bleek dermate interessant dat het NHD er een 2-pagina-groot artikel aan wijdde.

Kaptein nam een cruciaal moment in de Europese geschiedenis, het jaar 750, als uitgangspunt en vergeleek dat met wat er elders op de wereld speelde. De overeenkomsten bleken frappant. Zo kwam hij tot de conclusie dat, in tegenstelling tot wat lang de gedachte was, Europa’s pad in de geschiedenis helemaal niet zo uniek was in de wereld. Hij beschreef zijn bevindingen in zijn nieuwste boek ’Hoe de wereld veranderde rond het jaar 750. Politiek religie, handel en schriftcultuur’.

Over dit boeiende onderzoek dat de kijk op de geschiedenis van Europa in een heel ander licht zet, komt Kaptein op zondag 23 maart uitgebreid vertellen d.m.v. een lezing van ca. 45 minuten. Eefje Donkersloot en het publiek stellen de vragen na de pauze.

Lees hier het artikel uit het NHD van 19 februari 2025.

Van der Meulen’s Boekhandel is deze middag aanwezig met boeken, die in de pauze en na afloop kunnen worden aangeschaft en eventueel gesigneerd kunnen worden door de auteur.

Tommy Wieringa / Inktvreters (Serie)
2025-03-30 16:00 - 18:00 (Europe/Amsterdam)
‘DE GRENS TUSSEN VERBEELDING EN WERKELIJKHEID IS FLUÏDE.’

Dat is het antwoord dat Tommy Wieringa (Goor, 1967) in De Groene Amsterdammer geeft op de vraag waar voor hem de scheidslijn ligt tussen werkelijkheid en fantasie. ‘Die is er niet. Alles is materiaal. Ik vergeet ook vaak hoe het ook al weer echt zit. In zekere zin heb ik het idee dat ik een magisch-realistisch bestaan leidt. Sommige werkelijk bestaande karakters hebben nu eenmaal een hele grote romaneske kwaliteit, zoals mijn eigen pleegmoeder in Nirwana.’

Deze in 2023 verschenen roman is het hoofdonderwerp van de middag van 30 maart 2025 wanneer Tommy Wieringa naar De Alkenaer komt.

Nirwana is een wervelend epos over de familie Adema die generatie na generatie de verovering van de aarde najaagt, ook wanneer blijkt dat het vuur een goede knecht is, maar een slechte meester. Nirwana is de hoogste staat, die door de mens bereikt kan worden en waardoor heiligheid behaald wordt. Is voor de familie Adema de kapitalistische zucht van de mensheid naar olie, brandstof en verbranding het Nirwana.

Op de vraag of hij zelf ook het Nirwana hoopt te bereiken, zegt hij: ‘Ik denk dat ik iets te gesteld ben op mijn begeertes en illusies om dat te willen. Dat kan ik niet uitleggen. Er is een zinnetje van Slauerhoff dat luidt: ‘Verliefd zelfs op zijn ellende.’ Het zou kunnen dat ik dat ben. Dat ik die vuren van haat en begeerte misschien toch iets te veel koester om ze te willen opgeven. Ik begrijp natuurlijk wel dat Nirwana een nastrevenswaardige staat van zijn is. Ik zou willen dat ik het zou willen.’

Tommy Wieringa bracht het eerste deel van zijn jeugd door op Aruba. Op zijn negende verhuisde het gezin terug naar Nederland, waarna Wieringa lang in het Twentse Geesteren woonde. Hij volgde de Vrije School in Zutphen. In Groningen studeerde hij geschiedenis en in Utrecht journalistiek. Naar eigen zeggen werkte hij onder meer als aanstekerverkoper op de markt en als lokettist bij de spoorwegen.

In 2005 brak hij door met ‘Joe Speedboot’, waarmee hij de F. Bordewijk-prijs won. Dit boek is nog steeds populair bij de jongere lezers. De titel prijkt dan ook nog steeds op menig literatuurlijst. Prijzen won hij ook met ‘Dit zijn de namen’, ‘De heilige Rita’ en ‘Alles over Tristan’. In 2014 schreef hij het Boekenweekgeschenk, getiteld ‘Een mooie jonge vrouw’. Essays en beschouwingen van zijn hand verschenen onder andere in de Volkskrant en het NRC. Ook voor het Noordhollands Dagblad schreef hij columns. Zijn werk wordt wereldwijd vertaald.

De mooiste zin uit Joe Speedboot leverde de Tzumprijs voor de beste literaire zin in verhalend proza op: ‘De knalpijpen glansden als bazuinen, de wereld leek te verschroeien in allesverzengend lawaai wanneer de jongens het gaspedaal intrapten met de koppeling in, alleen om te laten weten dat ze bestonden, zodat níemand daaraan zou twijfelen, want wat niet weerkaatst, bestaat niet’.

Herman Brusselmans / Inktvreters (Serie)
2025-04-27 16:00 - 18:00 (Europe/Amsterdam)
‘WIE NIEUW LEVEN SCHEPT, SPUWT IN HET AANGEZICHT VAN DE DOOD,’

volgens Herman Brusselmans (Hamme, 1957) naar aanleiding van de geboorte van zijn zoontje Roman in 2023. Hij is dan 65 jaar. Zijn lange haar wordt gekortwiekt en hij stopt met roken. Daar kwam het boek ‘Ex-roker’ uit voort. Hij hield een maand lang een dagboek bij over zijn strijd met het afzweren van de sigaret.

In hetzelfde jaar verscheen ‘Het huwelijk van Jan & Sofie’, een roman waarin je de pen van Herman Brusselmans duidelijk herkent.

De roman is sowieso een prima lachspiegel van ‘onze’ situatie anno 2024, met karrenvrachten zogenaamde klachten en zorgen, maar nul draagvlak om de gesignaleerde problemen het hoofd te bieden. Meer dan eens gaat het over het vermeende gevaar van de ‘oosterlingen’, een vage vijand waarmee niet alleen (meer) naar mensen uit de islamitische wereld wordt verwezen, maar ook (opeens) naar de Russen, die immers ook ten oosten van ons wonen en die zich ontpopten als galbakken van het eerste uur. (NRC)

Herman Brusselmans heeft meer dan 90 boeken geschreven, twee à drie romans per jaar. Sinds de geboorte van Roman doet hij het even wat rustiger aan, maar misschien dat hij op 27 april 2025 alweer wat nieuwe titels heeft toegevoegd.

Herman Frans Martha Brusselmans werd geboren in Oost-Vlaanderen. Hij was een verdienstelijk voetballer. Hij speelde bij de UEFA-junioren en bij Lokeren. In 1975 ging hij Germanistiek studeren en in 1978 koos hij voor de literatuur.

Naast de vele romans schrijft hij ook columns (in Humo, De Zwijger, Het Laatste Nieuws en Gaia) en stukken voor televisie. Hij is jurylid bij ‘De slimste Mens ter Wereld’. In de Van Dale is een tijd lang zijn scheldwoord ‘Zandzeepsodemineraalwatersteenstralen’ opgenomen geweest.

Hoewel hij een van de best verdienende schrijvers van België is, wordt Brusselmans vaak verguisd door de recensenten. Er is kritiek op de eentonigheid van zijn werk, de schuttingtaal en de platte, seksueel getinte uitspraken. Veel boeken gaan over zijn werk als beroemd schrijver en gescheld op zijn omgeving en collega-schrijvers. Bovendien vindt men zijn productietempo niet literatuurwaardig. ‘Literatuur schrijven kost jaren.’ Is de schrijver het eens met deze recensie? Dat kunnen we hem vragen op 27 april 2025 in De Alkenaer.

Woest aantrekkelijk of juist afstotelijk lelijk, de meningen zijn verdeeld over de bekendste literaire kop van het Nederlandse taalgebied.

* Koningsdag wordt dit jaar gevierd op 26 april 2025

Bart Chabot / Inktvreters (Serie)
2025-05-25 16:00 - 18:00 (Europe/Amsterdam)
GOD BLESS YOU

‘Ik dacht aan de Oefening van Berouw en aan de talloze keren dat ik struikelde over de woorden en vlak achter me een hand oprees omdat ik het gebed afraffelde; een hand die nu, in het Zweedse luchtruim, aan kracht had ingeboet en aan snelheid verloor.’ In een Zweedse kerk leek het of de priester bevroedde wat zich ooit in een hem onbekende stad, in een hem onbekende straat en in een hem onbekende woning had afgespeeld. Deze wens van de priester en Chabots wens ‘God bless you too’ voor de priester gaf hem het gevoel ‘alsof ik zelf een lijntje met God had en mede over diens zegeningen kon beslissen.’

Deze citaten komen uit Mijn vaders hand van Bart Chabot (Den Haag, 1954). Op 25 mei 2025 komt hij vertellen over deze roman. Mijn vaders hand is een boek dat je zo nu en dan even weglegt vanwege het lichamelijke en vooral het geestelijke geweld. Zijn vader geeft zijn zoon geen kans en vernedert hem voortdurend. Chabot kent een schrikbarende jeugd. Ook zijn moeder geeft hem niet de bescherming. Het thema van dit boek is “buitenkant-binnenkant’. De buitenkant van de familie speelde op een elitair niveau; vader werkte op het ministerie van Buitenlandse Zaken en werd later consul. De binnenkant van de familie was gewelddadig. Waar hij dacht dat er iets mis was met hem, ontdekt hij toch dat er iets mis was met zijn ouders. Hij breekt dan ook met ze.

In een recensie in Trouw wordt de term Per aspera ad astra genoemd, via moeilijkheden naar de sterren. Van van school afgestuurde naar erkend schrijver, dichter, acteur en een begenadigd en vooral enthousiast verteller.

Familie is een terugkerend thema bij Chabot, ook in de dichtbundel Ooievaarsblues die in plaats van het Boekenweekessay verscheen. Samen met zijn vrouw en vier zoons schreef hij in 2024 het Boekenweekgeschenk Gezinsverpakking onder de gezamenlijke auteursnaam De Chabotten.

Met Jan Mulder en Remco Campert en later met Herman Brood en Jules Deelder heeft hij in het theater gestaan. Ook met Giphart en Bril heeft hij een theatervoorstelling gemaakt: Giphart & Chabot met bril.Hij heeft het Groot Dictee der Nederlandse Taal in 2014 geschreven. Veel ervaring had hij, want hij was een vaste deelnemer. En hij werd de slimste mens.

Wat niet? Je gaat vanzelf rechtop zitten als hij aan het woord is. Enthousiast, humorvol, zeker ook met zelfspot en emotionerend verzorgt hij een gedenkwaardige middag.

Rene van der Heijden / Spraakmaker (Serie)
2025-10-14 20:00 - 22:00 (Europe/Brussels)
Op dinsdag 14 oktober verwelkomen we een bijzondere gast in De Alkenaer : Rene van der Heijden, journalist, redacteur en schrijver, bekend van zijn roman Haaiensafari en zijn nieuwste boek De Tsarina van Bergen. Een meeslepende avond waarin literatuur, journalistiek en het leven zelf samenkomen.

Van der Heijden is een verhalenverteller pur sang. Al ruim twintig jaar schrijft hij voor de grote landelijke media – van NOS, NRC en Trouw tot De Groene Amsterdammer, HP/De Tijd en Intermediair. Als eindredacteur én ghostwriter weet hij als geen ander hoe je een verhaal scherp, trefzeker en beklijvend op papier krijgt. Ook werkte hij in het verleden vijftien jaar als steward bij de KLM, een ervaring die zijn blik op de wereld én op mensen blijvend heeft gevormd.

Met De Tsarina van Bergen schetst Van der Heijden het bijzondere verhaal van een 19-jarig Duits meisje dat uiteindelijk het hele boerendorp dat Bergen destijds was, ‘op zijn kop’ zette. Een verhaal over liefde, lef en vernieuwing én over de opkomst van Bergen in de belle époque.

Wie had kunnen vermoeden dat een jonge Duitse gouvernante, die in 1873 per koets arriveerde in het Noord-Hollandse Bergen, een eeuw later nog steeds voelbaar zou zijn in het dorp en de streek? In De Tsarina van Bergen brengt Rene van der Heijden het fascinerende levensverhaal van Marie van Reenen-Völter (1854-1925) tot leven, een krachtige, vooruitstrevende vrouw, die een blijvend stempel drukte op het toen nog slaperige duindorp.

Marie kwam naar Nederland om te werken bij een gegoede familie, werd verliefd op de oudste zoon – de latere burgemeester – en groeide uit tot een vrouw die zich met hart en ziel inzette voor de emancipatie van vrouwen én de ontwikkeling van Bergen. Van spoorlijn tot badplaats, van renbaan tot kunstenaarskolonie: Marie stond aan de wieg van het Bergen zoals we dat nu kennen.

Tijdens het interview in De Alkenaer vertelt Van der Heijden over het ontstaan van De Tsarina van Bergen. Hij geeft een inkijkje in zijn schrijfproces, deelt zijn ervaringen als redacteur en neemt je mee achter de schermen van het literaire en journalistieke vak. Kortom: een boeiende avond!

Fotografie: Melanie Marsman

Simone van der Vlugt / Inktvreters (serie)
2025-10-26 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
Van ‘De Amulet‘ naar ‘Kruistocht van een koningin’ in 30 jaar. Simone van der Vlugt komt op 26 oktober 2025 naar De Alkenaer.

“Hoe bedeesd ik als kind ook was, over mijn toekomst als schrijver twijfelde ik nooit. In mij zit een onbedwingbare noodzaak om verhalen te vertellen. Toen ik heel klein was, deelde ik die met mijn poppen en mijn denkbeeldige vriendinnetjes. Vanaf mijn achtste begon ik ze uit te tikken. Eerst op de typemachine van mijn opa, die hij met een glas 7-up en een bak Chipitos voor me klaarzette, later op op mijn eigen typemachine”, zo vertelt Simone van der Vlugt in Letterleven. Tel daar nog haar bewondering voor de boeken van Thea Beckman bij op en haar liefde voor taal, vertelkunst en historie is verklaard.

En dat is niet zonder gevolgen gebleken. Inmiddels heeft ze bijna 50 werken op haar naam staan, waarvan ze ruim 2 miljoen exemplaren heeft verkocht en is haar werk verder vertaald in onder andere het Engels, Duits, Deens, Spaans en Italiaans.

In 1995 verscheen haar eerste jeugdboek ‘De Amulet’ en in juni van dit jaar kwam ‘Kruistocht van een koningin’ uit, een historische roman voor volwassenen. In oktober viert ze haar 30-jarig schrijversjubileum met een onvoorstelbare productie in veel verschillende categorieën: kinder- en jeugdboeken, thrillers, historische romans voor volwassenen en non-fictieboeken over geschiedenis.

Alkmaar heeft een bijzondere plek in haar boeken. Ze heeft in interviews gezegd dat haar vertrouwdheid met Alkmaar haar helpt om levendige en authentieke settings neer te zetten: “Ik zie de straten voor me als ik schrijf.” Haar liefde voor Alkmaar maakte ook dat zij zich inzette voor een standbeeld voor Trijn Rembrands, symbool van verzet door de Alkmaarse vrouwen tijdens het beleg van Alkmaar, destijds, maar tevens voor vrouwen die toen en nu op welke manier dan ook bijdragen aan vrede en vredelievend samenleven. En dat is gelukt. Samen met burgemeester Anja Schouten kon zij het indrukwekkende beeld onthullen van Trijn, geplaatst op de restanten van de door Spaanse kogels bezweken stadsmuur.

Simone’s nieuwste boek ‘Kruistocht van een koningin’ speelt zich af in1474 in Segovia. In dit verhaal wordt Isabel gevolgd die na haar kroning tot koningin van Castilië de strijd aangaat tegen de mannenwereld, inclusief haar eigen man, hoe ze haar koninkrijk beschermt tegen buitenlandse legers en de binnenlandse onrust de kop in weet te drukken.

“Schrijven over geschiedenis voelt als thuiskomen. Dit boek was een reis van anderhalf jaar, en ik ben zo trots op het resultaat”, vertelde ze. Wat ze nog meer gaat vertellen tijdens haar interview met Eefje Donkersloot kan je horen op zondagmiddag 26 oktober. Ook is er natuurlijk gelegenheid om zelf vragen te stellen.

dr. J.J. Ferdinand van Melle / In gesprek over Johanna Kuiper
2025-11-08 20:00 - 22:00 (Europe/Brussels)
Gedurfd Leven

Johanna Kuiper (1896–1956) verdient grote bewondering. Ze was een moedige en eigenzinnige vrouw: tweemaal alleenstaande moeder, verzetsstrijder, kinderboekenschrijfster, vertaler en pleitbezorger voor een vrij Indonesië. Voor haar hulp aan Joodse onderduikers ontving ze de Yad Vashem-onderscheiding. In Etersheim herinnert een monument aan haar. Ferdinand van Melle belichtte haar leven in zijn onlangs verschenen boek Gedurfd Leven, maar nu opnieuw tijdens een gesprek met Jan Oijevaar, verrijkt met interessant beeldmateriaal.

Angela Groothuizen / Spraakmaker (Serie)
2025-11-09 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
“Ik ben een echte Amsterdamse, maar Alkmaar is de mooiste stad.”

Angela Paula Groothuizen (Alkmaar, 1959) woont al decennia in Amsterdam en is, zoals ze zelf zegt, een echte Amsterdamse. Toch heeft ze nog steeds een grote liefde voor haar geboortestad, de mooiste stad.

Ze is kind van Atie Overtoom en Theo Groothuizen, beiden opgegroeid aan het Verdronkenoord. In de Overtoomse genen zit veel muzikaliteit en in die van de Groothuizens meer de kant van de beeldende kunst. Met die genen en zichzelf is ze de persoon geworden zoals we haar kennen: creatief, authentiek, druk-druk-druk, vrolijk, what you see is what you get, warm, stoer, open, recht voor zijn raap, empathisch en een duizendpoot.

Dat laatste bewijst ze door haar vele verschillende verschijningsvormen in de media en in haar dagelijks leven. Begonnen als zangeres bij haar broer Jos Groothuizen in de band Howling Hurricane kreeg ze een wereldwijde bekendheid met The Dolly Dots. Hoeveel meisjes van toen hebben zich niet in de ‘popkleding’ van de groep gehesen en wedstrijden ‘wie lijkt het meest op wie’ gehouden? Burgemeester Anja Schouten ging altijd als Angela, terwijl haar vriendinnen en zussen voor de blondines gingen. Toen al was Angela een voorbeeld voor de burgemeester.

Echter, ze is zoveel meer: presentatrice, bijvoorbeeld van Sex met Angela en De Uitdaging, jurylid bij allerlei soorten van The Voice en tribute-bands, theatermaakster en -speelster bij Purper en andere producties, ambassadeur van het Aidsfonds, trouwambtenaar en schrijfster.

In 2013 won ze de Annie M.G. Schmidt-prijs 2012 voor het nummer ‘Vinkeveen’ samen met Jan Beuving en de vorig jaar overleden Nico Brandsen.

Angela komt op 9 november aanstaande heel graag naar De Alkenaer om over al die bovengenoemde aspecten te vertellen. Aan wie? Aan ‘onze’ Eefje Donkersloot natuurlijk, die van zichzelf Groothuizen heet en inderdaad het nichtje is van… En aan het Alkenaer-publiek ‘vezélf’ dat ruim de gelegenheid krijgt ook zelf vragen te stellen aan onze beroemde Alkmaarse.

Je bent op 9 november vanaf 14.30 welkom bij De Alkenaer.

Roxane van Iperen / Spraakmaker (Serie)
2025-12-14 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
Wij zijn de marmotten die geleid worden door de schotten in de sjoelbak

aldus Roxane van Iperen (Nijmegen, 1976) in haar nieuwste boek Eigen planeet eerst. Een fascinerende stelling geponeerd in dit in mei gepubliceerde essay.

Misschien keek u vroeger ook naar de Wie-kent-kwis van Fred Oster. In de finale werd de marmottenrace gehouden. Elke marmot, eigenlijk een cavia, kreeg de naam van een in die tijd bekende Nederlander, zoals Mies Bouwman, Tatjana, Jos Brink. Ging jouw marmot, een beetje geholpen, door het 1000 gulden-poortje dan won je dat bedrag.

Zijn wij nu de marmotten die via de schotten de afgrond ingeduwd worden?

Dat vraagt Roxane van Iperen zich af in Eigen planeet eerst. Bij het woord planeet is de eerste gedachte het klimaat. Maar dit is geen klimaatessay. Dit essay richt zich op de vraag: is ons systeem – de democratische rechtsstaat – wel ingericht om dit probleem te kunnen oplossen? Hierbij gaat Van Iperen in op de politieke ontwikkelingen sinds de val van de Muur, die uiteindelijk laten zien dat het misschien juist de democratie zélf is die ons richting de rand van de afgrond stuurt.

Daar praat Roxane met Bert de Raaf over als ze op 14 december in De Alkenaer komt.

Zij is waarschijnlijk het meest bekend van het boek ’t Hooge Nest’, dat verfilmd is.Het gaat over de twee joodse zussen Janny en Lien Brilleslijper die tijdens WOII onderduiken in ’t Gooi in de villa ’t Hooge Nest’. Dat wordt onder hun leiding een van de grootste onderduikadressen in Nederland. Dit boek is bekroond met de Opzij Literatuurprijs 2019, zeker ook vanwege de feministische lading. Het is verkocht in minstens veertien landen en heeft 144 weken in de bestsellerlijst gestaan.

In 2024 verscheen de semi-autobiografische roman Dat beloof ik. De twaalfjarige M. is een meisje dat alles in haar leven moet bevechten om overeind te blijven. Nergens krijgt ze de kans om te wortelen.

Met Schuim der aarde won ze de Hebban Debuutprijs in 2017. In 2021 werd ze door het radioprogramma De Taalstaat uitgeroepen tot Taalstaatmeester van het jaar.

Voorafgaand aan het interview, in de pauze en na afloop wordt het publiek verwend met pianospel van Thorvald van der Westen.

Kortom, we kijken erg uit naar de komst van Roxane van Iperen op 14 december 2025. Vanaf 14.30 uur bent u meer dan welkom.

*Van der Meulen’s Boekhandel is deze middag aanwezig met boeken van Roxane van Iperen. In de pauze en na afloop is er gelegenheid deze aan te schaffen en te laten signeren door de auteur.

Ronald Giphart / Inktvreters
2025-12-28 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
LIEFDESVERDRIET EN ETEN

Ronald Giphart (Dordrecht, 1965) heeft vele interesses, waaronder schrijven en koken. Hoe fantastisch is het om lezen en schrijven te combineren met eten. Dat gaan we 28 december doen.

Ronald Giphart’s nieuwste boek is Over liefdesverdriet, dat in het najaar van 2025 verschijnt is een hartverwarmende en herkenbare gids voor iedereen die te maken heeft met liefdesverdriet, van prille liefde tot scheiding. Een doe-het-zelfgids over onbegrip, boosheid, verbijstering en rouw. Bijdragen komen uit de wetenschap, getuigenissen en poëzie. En uit de keuken.

Samen met zijn vrouw Mascha Lammes publiceerde hij meerdere literaire kookboeken, zoals Vurrukkulluk (2015) en De wereld thuis (2020). Hij heeft vele beroemde koks geÏnterviewd. In 2010 schreef hij samen met onder anderen Bart Chabot, Saskia Noort, Joost Zwagerman, Marjolijn de Bruin, Een restaurant met tien sterren, kunst in de keuken van Merlet Schoorl.

Maar velen zullen in het voortgezet onderwijs Ik ook van jou (1992) voor hun lijst hebben gelezen of Giph of Phileine zegt sorry. (Als docent moest je erachter zien te komen of het echt gelezen was of dat de leerling de film gezien had.)

Daarnaast schrijft hij columns, kun je hem beluisteren op de radio, laatst nog als vervanger van Frits Spits op NPO1 in De Taalstaat, en maakt hij podcasts.

En vorig jaar verscheen het boek Dat maakt ons helemaal niets uit (2024), samen met zijn zoon Broos Lammes, over spanningen tussen ouders en kinderen rond coming-out.

In 2023 schreef hij met Mascha Kamphuis Ik mis mij ook, over leven met niet-aangeboren hersenletsel en met Mark van Vugt Mismatch (2016), over evolutionaire psychologie.

Kortom, genoeg om over te praten, maar eerst en vooral gaan we het hebben over liefdesverdriet en vast ook over eten en wijn en bier.

Ronald Giphart komt 28 december 2025 naar De Alkenaer van 15.00 uur tot 17.00 uur. De deur gaat open om 14.30 uur.

Welkom!

Fotografie: Merlijn Doomernik

Hanna Bervoets / Inktvreters (Serie)
2026-01-25 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
MET MATADOR KAN IEDERÉÉN RIJK WORDEN

Dat is de slogan waarmee arme(re) mensen verleid worden om hun geld te vergokken. Het laatste en tiende boek van Hanna Bervoets (Amsterdam, 1984) is Geld verdienen, uitgebracht in juli 2025. De roman gaat over beleggen en volgt Ellie en Freya, die elkaar kennen van de middelbare school en proberen de beurs naar hun hand te zetten. Want verdienen zij het niet ook om rijk te zijn?

Ellie tipt Freya over een aandeel dat waarschijnlijk snel meer waard zal worden. Maar algauw wordt iedereen die dat gouden aandeel bezit getroffen door mysterieuze en akelige kwalen. En als hun vriendschap op de proef gesteld wordt, moet Ellie een onmogelijke keuze maken. De roman gaat over schuld, boete en zusterschap, herkenbare thema’s. Ook gaat het over de woorden, die we gebruiken om onze daden te legitimeren.

Hanna Bervoets is schrijver, essayist en scenarist. Ze heeft de bachelor Media & Cultuur gedaan en een master Journalistiek & Research behaald.

In 2009 debuteerde ze met Of hoe waarom. Lieve Céline werd bekroond met de Opzij literatuurprijs. Ze is genomineerd voor de Gouden Boekenuil, de Ako Literatuurprijs en de Libris Literatuurprijs. Daarnaast won ze de BNG Bank Literatuurprijs voor Ivanov en de Frans-Kellendonkprijs voor haar gehele oeuvre. voor haar eerste verhalenbundel Een modern verlangen won ze de J.M.A. Biesheuvelprijs. Haar Boekenweekgeschenk Wat wij zagen (2121) werd in dertien talen vertaald.

Verder heeft ze boeken geschreven over omgaan met haar ziekte EDS.

Maar op 25 januari 2026 gaat Eefje Donkersloot het met haar hebben over de ratrace die beleggen heet. Tips worden er niet gegeven, wel over wat het kan doen met vriendschap, zicht op armoede en verslaving aan geld. Je stapt sowieso dus weer een stuk rijker naar buiten.

Een mooi moment om haar in levenden lijve te ontmoeten!

Van der Meulen’s Boekhandel is aanwezig met de boeken van Hanna Bervoets. In de pauze en na afloop is er gelegenheid deze aan te schaffen en te laten signeren door de auteur.

Fotografie: ALEK

Pieter Waterdrinker / Inktvreters (Serie)
2026-02-22 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
“HET GROS DER BLATENDEN WEET NIETS

en daarom komen de Russen niet in opstand”, zegt Pieter Waterdrinker naar aanleiding van het citaat van Jan Brokken dat hij gebruikt aan het begin van zijn boek Baden-Baden. En andere bespiegelingen over Rusland en een wankel Europa. Dat citaat luidt: ”Zij die in vrijheid zijn geboren, wetenaltijd precies hoe je moet handelen in een dictatuur.”

In Baden-Baden schrijft Pieter Waterdrinker over het wankele Europa vanuit zijn nieuwe standplaats in West-Europa nadat hij in 2022 uit Rusland terugkeerde als gevolg van de oorlog in Oekraïne.In achtenveertig essayistische stukken probeert hij duidelijk te maken dat in de geschiedenis niet alles zwart-wit, goed of fout is, maar vooral grijsgetint.Waarom Baden-Baden als plaats genoemd? In dit kuuroord vieren, ondanks de oorlog in Kiev en talloze gesneuvelde landgenoten, vele Russen vakantie. En dat roept vragen op. Waarom lopen ze mee?

Zijn stukken reizen onder andere langs Zandvoort, Moskou, Frankrijk en Estland. Hij bemerkt dat de Europese westerling bijna niets weet over de landen achter voorheen het IJzeren Gordijn. Veel van die landen behoren tot Midden-Europa, maar worden door velen als bij het Oostblok, dus Oost-Europa, gerekend.

Kortom, de lezing die Pieter Waterdrinker op 22 februari 2026 gaat houden zal op een vaak geestige manier inzicht geven in hoe een mens omgaat met een repressief systeem. En zijn liefde voor de Russische kunst en “ziel” zal er doorheen klinken.

De schrijver van onder andere Tsjaikovskistraat 40, De rat van Amsterdamen Céline zal zeker ook op vragen van jou ingaan.Van der Meulen’s Boekhandel is aanwezig. Je kunt dus boeken aanschaffen en die laten signeren door de auteur. Ook van huis meegenomen boeken worden natuurlijk gesigneerd.

Je bent op 22 februari in De Alkenaer welkom vanaf 14.30 uur. De lezing startom 15.00 uur en eindigt om 17.00 uur.

Tot dan!

Golden Earring – One Last Night | Bart Chabot bij De Alkenaer
2026-03-08 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
Out with a bang, baby!

Op 30 januari 2026 klinkt het definitieve slotakkoord van de grootste rockband die Nederland ooit heeft gekend: Golden Earring. Met de afscheidstour One Last Night nemen Barry Hay, Rinus Gerritsen en Cesar Zuiderwijk afscheid van het publiek. Een laatste groet, groots en waardig, met muziek van henzelf én vertolkt door andere artiesten. Een afscheid dat alleen maar kan bestaan mét de herinnering aan George Kooymans, want zonder hem wordt er nooit meer opgetreden…

In het verlengde van dit historische moment verwelkomt Cultuurpodium De Alkenaer op 8 maart een man die Golden Earring van dichterbij kende dan bijna wie ook: Haagse dichter en schrijver Bart Chabot.

Als kind werd hij op weg naar school al gegrepen door de naam Golden Earrings (toen nog met een ‘s’), groot op een muur aan de Haagse Theresiastraat gekalkt. Jaren later volgde hij de band intensief als popjournalist voor Oor tot in de kleedkamers aan toe. “Je zou kunnen zeggen dat ik in de ziel van de Earring heb mogen kijken,” zegt Chabot. Die nabijheid resulteerde in een diepe, persoonlijke band met vier Haagse muzikale krachtpatsers die volgens hem niet alleen groots waren op het podium, maar ook daarbuiten: Barry Hay, Rinus Gerritsen, Cesar Zuiderwijk en George Kooymans (1948–2025).

Voor zijn recent verschenen boek Golden Earring bewerkte Chabot eerdere publicaties tot een meeslepend eerbetoon aan zestig jaar Haagse popgeschiedenis. Hij noemt de band ‘de grootste rock-act die Nederland heeft gekend’ en ‘van blijvende betekenis voor de muziekgeschiedenis’. Verhalen over uitverkochte hallen, deinende grasmatten (ja, echt… in Strijen), stormachtige tours en onverwoestbaar broederschap komen tot leven. Altijd stond de muziek centraal. Altijd met volle overtuiging… zélfs bij de honderdduizendste keer Radar Love.

Op 8 maart gaat Bart Chabot bij De Alkenaer in gesprek met journalist Arjan Peters over ‘schrijven over muziek’, over vriendschap, over nabijheid en afstand en over wat het betekent om een band te volgen die nooit nostalgisch wilde zijn, maar wél tijdloos bleek. Twintig jaar na Chabots Herman Brood-tetralogie is dit een nieuw, warm en persoonlijk hoofdstuk.

Een middag voor liefhebbers van muziek, verhalen en Haagse geschiedenis.Een eerbetoon. Een dankjewel.Thanks for the ride, Golden Earring

Deze middag is Van der Meulen’s Boekhandel aanwezig met boeken van Bart Chabot. Deze kunnen in de pauze en na afloop worden aangeschaft en gesigneerd door de auteur. Ben je als groot fan van Golden Earring en/of Bart Chabot al trotse eigenaar van het boek? Dan gewoon meenemen en alsnog laten signeren natuurlijk!

Adriaan Van Dis / Spraakmaker
2026-03-15 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
Festival Budaya 2026

Adriaan van Dis, de in Bergen (NH) geboren schrijver van vele indrukwekkende en prijswinnende boeken en essay’s groeide op in een uit Nederlands Indië gevlucht gezin, waar vooral werd gezwegen.

Jane de la Fosse, jazz-zangeres (onder andere), kwam als baby met haar familie vanuit Nederlands Indië in Den Helder terecht en gaat in gesprek met hem.

Deze ontmoeting vindt plaats in het kader van Festival Budaya 2026.

Foto boven: Carel Schutte / Foto agenda: Geert de Groot

Van der Meulen’s Boekhandel is aanwezig met de boeken van Adriaan van Dis. In de pauze en na afloop is er gelegenheid deze aan te schaffen en te laten signeren door de auteur.

Nelleke Noordervliet / Inktvreters (Serie)
2026-03-29 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
LATEN WE ONZE STEM VERHEFFEN TEGEN DE UITHOLLING VAN DE DEMOCRATIE,

zegt Nelleke Noordervliet (1945) naar aanleiding van haar in 2025 uitgegeven roman Het bewind van de gelukkigen. “We moeten alert blijven, zuinig zijn op onze democratische rechtsstaat, op onze vrije pers en op de vrijheid van het schrijven van mooie boeken, van literatuur.” Dat is de achterliggende boodschap die Nelleke Noordervliet de lezer meegeeft in dit uiterst actuele boek.

Het verhaal draait om ex-journaliste Sophie Roth. Er heerst al tien jaar een bewind in Europa waarbij het lijkt of iedereen gelukkig is en in het beste van alle werelden leeft. Eigenlijk is men monddood gemaakt. Mensen worden gedeporteerd, gevangen gezet, gemarteld en geïntimideerd. Ze heeft zich daartegen verzet in kranten en geschriften. Maar die en websites werden opgeheven. Sluipenderwijs. Mensen uitten zichzelf niet meer, vanwege de angst om gepakt te worden. Zij probeert op het platteland te ontsnappen aan het door het regime opgelegde geluk. Verzet en morele keuzes laten zich niet ontwijken. Ze is wijs geworden door de werkelijkheid.

Het Parool: “Een onderhoudende en actuele roman over een dictatuur, vermomd als democratie. ‘Het bewind van de gelukkigen’ is fictie, maar spiegelt ons een scenario voor dat we overal in de wereld zien gebeuren.”

Dit boek is haar dertigste roman. Daarnaast schrijft ze novellen, verhalen, essays, columns en geschiedenisboeken. Kortom, een echte liefhebber van taal. Dat blijkt ook uit haar functie als Beschermvrouwe van het Gezelschap van de Geadopteerde Vergeetwoorden. Bij De Taalstaat de radio wordt elke week een vergeetwoord onder de aandacht gebracht.Die taalvaardigheid werd bekroond door de toewijzing van de Gouden Ganzenveer in 2022. Daarnaast kreeg ze in 1994 de Multatuliprijs voor De naam van de vader en in 2018 Constantijn Huygens-prijs voor haar geheel oeuvre.

Op 29 maart komt zij naar De Alkenaer. Zij zal uiteraard spreken over haar laatste boek, maar ook over haar drijfveren om te schrijven, om te onderzoeken en vooral over haar liefde voor de taal, over hoe ze een eigen stem aan haar boeken geeft.

Haar voordracht begint om 15.00 uur. U bent welkom vanaf 14.30 uur.

Boekhandel Van der Meulen is aanwezig met Het bewind van de gelukkigen en andere romans.

Olaf Koens / Spraakmakers (Serie)
2026-04-12 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
‘Als je niet aan tafel zit, dan sta je op het menu’,

zegt Olaf Koens (1985) over het overleg tussen Trump en Poetin. Dat geeft in één zin weer hoe de onderlinge verhoudingen zijn. Regelmatig is hij te gast in talkshows om daar de toestand in de wereld toe te lichten. En dat hij daar als journalist, die op vele plekken gewerkt heeft, iets over te vertellen heeft, staat vast.

In De Alkenaer onderscheiden we de groep Inktvreters en de groep Spraakmakers. Eigenlijk is Olav Koens een Allesvreter. Hij schrijft fictie, non-fictie, kinderboeken, maar hij doet als journalist ook verslag van de diverse oorlogen en revoluties. Hij vertelt over dieren, Europa, kunst, mediawijsheid, mensenrechten, reizen en zeker ook over vrijheid. Hij heeft in Moskou, in Israël en in Istanbul gewoond. Nu woont hij in Brussel.

Olaf Koens is correspondent voor RTL Nieuws. Na zijn studie filosofie ging hij in 2007 als correspondent aan de slag in Moskou. Na acht jaar in Rusland werd het Midden-Oosten in 2015 zijn volgende post en werd hij tevens uitgeroepen tot journalist van het jaar. Hij schreef de boeken Koorddansen in de Kaukasus, Oorlog en kermis en Paarden vliegen businessclass. De laatstgenoemde verhalenbundel gaat over de relatie tussen mens en dier dieren in het Midden-Oosten. Het verhaal van de titel verhaalt over de duizenden paarden die van de hete Golf in de businessklas worden gevlogen naar een iets minder warm land. Hilarisch en tragisch.

Daarna verscheen Aydin, het waargebeurde verhaal van een beloega, een kinderboek met illustraties van Mark Janssen. Zelfs dat boek is actueel, want een beloega werd afgelopen januari gespot bij onze kust.

In 2022 kwam het boek Alle Oekraïners die ik ken. (En een paar van wie ik alleen gehoord heb.) uit. Nadat Rusland Oekraïne is binnengevallen reist Koens door Oekraïne richting Rusland. Tijdens die reis is hij verbaasd en geraakt door het doorzettingsvermogen van de mensen die hij ontmoet. Hij schrijft de verhalen op. Voor ons, de lezers, is het een inzichtgevend document. We lezen wat deze mensen drijft, wat hun gedachtes over de toekomst zijn en hoe zij omgaan met de onrechtvaardigheid van deze oorlog. Het bijzondere is dat de hoop ook altijd aanwezig is. Er is verzet tegen een despoot. Je kunt niet anders dan bewondering hebben voor deze mensen die hij ontmoet in een evacuatie-trein, toch niet de meest hoopgevende plek.

Sinds twee jaar richt hij zijn vizier (nu vanuit Brussel, in verband met zijn veiligheid) weer op het Rusland van Poetin dat zich, sinds hij er vertrok, heeft ontpopt als een agressor en een onverholen dictatuur. Olaf Koens belandde zo als correspondent van het ene conflictgebied in het andere. Gezien de huidige geopolitieke situatie in beide brandhaarden zal er aan gespreksstof geen gebrek zijn.

Duidelijk dus dat er genoeg redenen zijn om op 12 april 2026 om 15.00 uur in De Alkenaer bij de lezing van Olaf Koens aanwezig te zijn.

Van der Meulen’s Boekhandel is aanwezig met de boeken van Olaf Koens. In de pauze en na afloop is er gelegenheid deze aan te schaffen en te laten signeren door de auteur.

Kelly de Vries / Spraakmakers (Serie)
2026-05-17 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
Op zondagmiddag 17 mei ontvangt De Alkenaer een bijzondere gast: Kelly de Vries: spreker, bestuurder en pleitbezorger voor rechtvaardigheid, met een verhaal dat raakt én inspireert.

Als dochter van Peter R. de Vries groeide zij op met het besef dat onrecht niet vanzelf verdwijnt. Na zijn overlijden in 2021 besloot zij zijn missie voort te zetten, niet door in zijn voetsporen te treden, maar door haar eigen weg te kiezen: verbindend, persoonlijk en met een sterke focus op slachtoffers en nabestaanden. Als directeur van de Peter R. de Vries Foundation zette zij zich tot voor kort onvermoeibaar in voor het oplossen van cold cases, het ondersteunen van families en het levend houden van verhalen die anders zouden verstillen. In een verklaring schreef ze dat het voor haar als het juiste moment voelde om “een nieuwe stap te zetten en weer te ontdekken wat ik zelf wil, los van het pad van mijn vader.” Wel bleef ze ambassadeur van de foundation.

Maar haar betrokkenheid begon al veel eerder, ver weg van de schijnwerpers. Jarenlang woonde en werkte Kelly in Ghana, waar zij met haar stichting Meet Kate onderwijsprojecten opzette voor kwetsbare kinderen en jongeren. Daar leerde zij hoe belangrijk het is dat mensen gezien en gehoord worden. Een overtuiging die als rode draad door haar leven loopt.

Wat Kelly bijzonder maakt, is haar vermogen om grote thema’s klein en menselijk te maken. In krachtige toespraken, onder andere tijdens de rechtszaak rond haar vader en bij herdenkingsmomenten, liet zij zien hoe woorden kunnen helen, verbinden en mobiliseren. Haar fascinatie voor de kracht van stem en verhaal bracht haar recent ook naar het voice-over-vak, opnieuw een manier om impact te maken, ditmaal letterlijk via klank en nuance.

Tijdens deze middag in De Alkenaer neemt Kelly je mee in haar persoonlijke reis: van ontwikkelingswerk in Afrika tot het dragen van een publieke nalatenschap, van rouw naar daadkracht, van stilte naar stem. Ze spreekt over rechtvaardigheid, veerkracht, zichtbaarheid en de vraag hoe één mens, gewapend met woorden, daadwerkelijk verschil kan maken.

Verwacht geen afstandelijke lezing, maar een open, indringende en hoopvolle ontmoeting met een vrouw die heeft geleerd dat achter elk dossier een leven schuilgaat en dat verhalen pas echt eindigen wanneer niemand ze meer vertelt.

Een middag die ontroert, aanzet tot nadenken en nog lang zal nazinderen.

Tom Lanoye / Inktvreters (Serie)
2026-05-31 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
Tom Lanoye leeft en werkt in Antwerpen en Kaapstad. Hij is romancier, dichter, columnist, scenarist en theaterauteur. Lanoye is ook wel de ‘opperstalmeester van de Vlaamse letteren’ genoemd. Grote faam verwierf hij onder andere met zijn ‘radicaal-moderne bewerkingen’ van klassiekers en dan met name de onder de verzameltitel Ten Oorlog uitgebrachte koningsdrama’s van Shakespeare, die hij ook virtuoos zelf weet voor te dragen. Zijn nieuwste meesterproef is zijn vorig jaar verschenen bewerking van de middeleeuwse roman in verzen Van den vos Reynaerde.

Van der Meulen’s Boekhandel is aanwezig met de boeken van Tom Lanoye. In de pauze en na afloop is er gelegenheid deze aan te schaffen en te laten signeren door de auteur.

Lize Spit / Inktvreters (Serie)
2026-06-28 15:00 - 17:00 (Europe/Brussels)
IK HEB ZO’N IMPLICIET GEWELDDADIGE JEUGD GEHAD, IK WILDE DAT IN GRUWELIJKHEID OVERTREFFEN IN MIJN WERK,

aldus Lize Spit in de Volkskrant na het verschijnen van haar boek Autobiografie van mijn lichaam.

Lize Spit (Lier, 1988) groeide op in Viersel, de Antwerpse Kempen. Hoewel ze nog jong is heeft ze al vele prijzen gewonnen. Haar debuutroman Het smelt (2015) won De bronzen uil voor het beste Nederlandstalig debuut, de Hebban Debuutprijs, de Nederlandse Boekhandelsprijs, De BRC Boekenwedstrijd en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. Bovendien werd het boek verfilmd. Daarna volgde Ik ben er niet (2020) en schreef ze het boekenweekgeschenk van 2023. Dat werd de novelle De eerlijke vinder.

In 2024 verscheen Autobiografie van mijn lichaam, een verhaal dat de moeilijkheden beschrijft die Lize, de ik-figuur, aan haar eigen lichaam ondervindt. Haar lijf geeft haar in ieder geval geen comfortabel gevoel, want diabetes, artrose, breuken, maagontstekingen etc..

Daarnaast vertelt ze over de problemen in het gezin waarin zij opgroeide. Haar moeder was alcoholiste, haar niet-biologische vader was behoorlijk opvliegend en beiden ondernamen niets om uit hun ongelukkige huwelijk te stappen, totdat haar moeder ziek werd. “Ik heb slokdarmkanker en je vader en ik gaan scheiden. Ik hoor nog wel (of niet) wat jullie ervan vinden.”, schreef de moeder in een app aan haar vier kinderen. Het gevolg was een veranderde houding van Lize ten opzichte van haar moeder. “Een moeder is diegene ondanks wie je bestaat, een mama is diegene dankzij wie je bestaat.”

Ze wisselt het zeer persoonlijke verslag af met dagboekfragmenten. En dat in een razendsnelle stijl waardoor je het gevoel krijgt dat dit een therapiesessie is tijdens welke iemand haar hart uitstort. Het komt hard binnen. Weergaloos.

Op 28 juni 2026 komt Inktvreter Lize Spit naar De Alkenaer. Tussen 15.00 en 17.00 uur zal ze vertellen over dit boek en haar andere werk.

Nieuwsgierig geworden? Je bent van harte welkom vanaf 14.30 uur.

Tot dan!

Van der Meulen’s Boekhandel is aanwezig met de boeken van Lize Spit. In de pauze en na afloop is er gelegenheid deze aan te schaffen en te laten signeren door de auteur.

Fotografie: Keke Keukelaar
